آیا فساد بر رشد اقتصادی تاثیر می‌گذارد؟


حسین سلاح‌ورزی، نائب رئیس اتاق بازرگانی ایران در گفتگو با تجارت‌نیوز، به این سوال پاسخ داده است که آیا مقررات دولت در برابر فساد می‌تواند بر رشد اقتصادی یک کشور تاثیر بگذارد؟

وی در ابتدا عنوان کرد: بر اساس پژوهشی تقریبا در همه کشورهای مورد مطالعه ثابت شده که به ازای هر یک نمره افزایش امتیاز شاخص ادراک فساد کشور ، حدود ۱/۷ درصد رشد اقتصادی پایدار به‌دست می آید؛ یعنی در کشوری مانند ایران با افزایش سه نمره این شاخص، حدود پنج درصد رشد اقتصادی به دست خواهد آمد. کاری آسان و ارزان که از طریق مقررات‌زدایی و کاهش امضاهای طلایی و کاهش مداخلات فسادزای دولت قابل انجام است.

وی فساد را اینگونه تعریف کرد: سوءاستفاده از قدرت دولتی برای کسب منافع شخصی، یک پدیده جهانی است که تقریباً بر تمام جنبه‌های زندگی اجتماعی و اقتصادی جامعه تأثیر می‌گذارد. فروش دارایی دولتی توسط کارکنان دولت، رشوه‌خواری، اختلاس از صندوق‌های عمومی، حمایتگری و خویشاوندسالاری در انتصاب‌های دولتی همگی مصادیقی از فساد هستند.

به گفته سلاح‌ورزی، مطالعات قبلی عمدتاً حاکی از ارتباط منفی بین سطح فساد یک کشور و ثروت آن بوده‌اند. یعنی به طور متوسط کشورهای ثروتمند فساد کمتری دارند در حالی که مقالات اخیر ارتباط منفی قابل توجهی بین رشد و فساد نشان نمی‌دهند.

وی در ادامه تصریح کرد: بر اساس شاخص ادراک فساد سازمان شفافیت بین‌الملل در سال ۲۰۰۶ کشورهای فنلاند، ایسلند، نیوزیلند، دانمارک، سنگاپور، سوئد، سوئیس، نروژ، استرالیا، هلند، انگلیس، آلمان، ژاپن، فرانسه، ایرلند، بلژیک و… کمترین فساد را داشته‌اند.

سلاح‌ورزی دلیلی که موجب شده است بعضی از کشورها در این فرمول بتوانند سطح فساد کمتری را نسبت به سطح مورد انتظار (به نسبت درآمد سرانه‌شان) داشته باشند را در جذب سطح بالاتری از سرمایه‌گذاری خارجی و به دنبال آن افزایش تولید ناخالص داخلی دانست.

وی افرود: در یکی از مطالعات درباره رابطه بین تغییر در شاخص ادراک فساد و رشد اقتصادی (اندازه‌گیری شده توسط رشد سرانه ناخالص داخلی) در بازه زمانی ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۴ ، نتایج نشان می‌دهد یک واحد افزایش در شاخص ادراک فساد، به طور میانگین به رشد ۱٫۷ درصدی سرانه تولید ناخالص داخلی انجامیده است.

نائب رئیس اتاق ایران در پایان سه نکته را به عنوان خلاصه این بحث عنوان کرد:

اول: شاخص ادارک فساد یک شاخص مطلق برای رتبه‌بندی فساد کشورها است، در حالی که می‌توان سطح فساد کشورها را به صورت نسبی و با لحاظ کردن درآمد سرانه آنها محاسبه کرد. سنجه جدید، «درستکاری به ازای هر دلار» نام دارد که متناسب با سطح سرانه تولید ناخالص داخلی کشورها، سطح مشخصی از فساد را برای آنها روی یک خط بهینگی پیش‌بینی می‌کند. بر این اساس، چنانچه کشوری در پایین مرز بهینه قرار گیرد، سطح فساد آن بیشتر از حدی است که برای سطح ثروت آن کشور انتظار می‌رود و چنانچه کشوری بالای مرز بهینگی قرار گیرد، سطح فساد آن کمتر از حد مورد انتظار برای ثروت آن کشور است.

دوم: از نظر آماری همچنین، وابستگی معنی‌داری بین تغییر در شاخص ادراک فساد و نرخ رشد سرانه تولید ناخالص داخلی مشاهده شده است که نشان می‌دهد کاهش سطح فساد منجر به رشد چشم‌گیر ثروت کشورها می‌شود.

سوم:نکته پایانی این است که به لحاظ آماری وابستگی معنی‌دار و قابل‌توجهی بین شاخص ادراک فساد و سرانه سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی مشاهده می‌شود و کشورهایی که فساد پایین‌تری دارند، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بیشتری را جذب می‌کنند.



منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *